Zamierzasz opuścić stronę Femibion ​​i zostanie przekierowana do zewnętrznej strony dostawcy / partnera. Chcesz kontynuować?

FEMIBION has developed supplements for the special phases of pregnancy, from before conceiving to the end of breastfeeding. FEMIBION food supplements provide well chosen nutrients that, used as a complement to a balanced and varied diet, can support the mom and the baby during this special and exciting time.

Konflikt serologiczny

Jesteś w ciąży lub planujesz dziecko i zastanawiasz się, czy w Twoim przypadku może wystąpić konflikt serologiczny? Dowiedz się na czym on polega, dlaczego jest groźny i jakie są współczesne metody radzenia sobie z tym poważnym problemem.

...

Na czym polega konflikt serologiczny?

Zacznijmy od podstaw. U człowieka występują cztery główne grupy krwi: A, B, AB oraz 0. Podział ten zależy od tego, jakie antygeny znajdują się w otoczce erytrocytów (czerwonych krwinek) u danej osoby. Jak wiesz, funkcjonuje również podział na dwie grupy układu Rh, czyli Rh plus (Rh+) i Rh minus (Rh-). Oznacza to, że u ludzi z dodatnią grupą Rh występuje tzw. antygen dominujący D, zaś ujemne Rh oznacza brak owego antygenu. Co te informacje mają wspólnego z konfliktem serologicznym?

Otóż, konflikt serologiczny to zrealizowana niezgodność w przypadku pomiędzy Rh-ujemną matką i Rh-dodatnim płodem. W pierwszej ciąży niezgodność ta rzadko niesie zagrożenie, jednak u matki mogą powstać przeciwciała anty-D i wówczas w następnej ciąży z niezgodnością w zakresie czynnika Rh może powstać konflikt i wówczas u Rh-dodatniego płodu dojdzie do niszczenia erytrocytów przez matczyne izoprzeciwciała anty-D.  Kiedy istnieje zagrożeniekonfliktem serologicznym? Występuje ono wówczas, gdy kobieta z grupą Rh – zajdzie w ciążę z partnerem Rh+. Efektem niszczenia erytrocytów płodu jest jego niedokrwistość.

Jak groźny jest konflikt serologiczny?

Niestety, konflikt Rh może być skrajnie niebezpieczny. Gdy dochodzi do masowego rozpadu krwinek czerwonych, efektem jest ciężka niedokrwistość, a ogniska powstania erytrocytów tworzą się poza szpikiem. Wówczas dochodzi do licznych zaburzeń, takich jak niewydolność krążenia, gromadzenie się płynu przesiękowego w otrzewnej, worku osierdziowym czy opłucnej, niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego, a to już niesie ze sobą ryzyko śmierci.

Powinnaś wiedzieć, że konflikt serologiczny dotyczy tylko płodu, natomiast matka nie odczuwa jakichkolwiek dolegliwości z nim związanych. Jedynym zauważalnym sygnałem jest wielowodzie, które może doprowadzić do nadmiernego obwodu brzucha. Na szczęście, współczesna medycyna umożliwia wczesne wykrycie konfliktu serologicznego. Regularne poddawanie się badaniom na obecność w surowicy krwi matki przeciwciał przeciw krwinkom czerwonym i ewentualne monitorowanie ich stężenia, znacznie minimalizuje ryzyko poważnych powikłań dla płodu.

Co robić w przypadku wystąpienia konfliktu serologicznego?

Już na wczesnym etapie ciąży należy zbadać obecność przeciwciał u matki. Służy temu pośredni test antyglobulinowy (PTA), który potocznie jest nazywany odczynem Coombsa. Jeśli wynik będzie dodatni, niezbędne jest stałe monitorowanie poziomu przeciwciał. Na podstawie badań przeciwciał w krwi matki i poziomu metabolitów bilirubiny w płynie owodniowym pobranym drogą amniopunkcji można określić stan płodu i zdecydować, czy ciąża powinna być kontynuowana, czy też konieczna jest wewnątrzmaciczna transfuzja krwi. Czasem w cięższych przypadkach konfliktu serologicznego stan płodu można określić stopniem niedokrwistości po pobraniu próbki krwi z pępowiny płodu drogą kordocentezy. Jeżeli odczyn Coombsa w ciąży ma wynik ujemny, czyli u matki nie występują przeciwciała, należy powtarzać test w każdym trymestrze oraz podać ciężarnej profilaktyczną dawkę immunoglobuliny anty RhD (w 28. tygodniu). Kolejne kroki powinny być podjęte po urodzeniu dziecka.

Jak wygląda profilaktyka konfliktu serologicznego?

Podobnie, jak w powyższym punkcie. Jeśli jesteś w ciąży, powinnaś dostać skierowanie na oznaczenie grupy krwi i przeciwciał nieregularnych wobec krwinek czerwonych. W przypadku, kiedy pacjentka jest Rh ujemna, a ojciec dziecka Rh dodatni konieczne będzie  przeprowadzanie testu Coombsa w każdym kolejnym trymestrze ciąży i śródciążowa profilaktyka konfliktu serologicznego przez podanie w 28 tygodniu ciąży gotowych przeciwciał anty-D, które będą w stanie zneutralizować ewentualny przeciek krwinek płodowych Rh-dodatnich do krwiobiegu matki.

Choć może się wydawać, że konfliktu serologicznego należy się bać, bądź dobrej myśli. Obecnie możliwe są nowoczesne sposoby badań, diagnostyki oraz możliwość transfuzji dopłodowych. Monitorowanie stanu płodu od wczesnych tygodni ciąży daje naprawdę spore szanse na donoszenie jej i urodzenie zdrowego dziecka.

Konsultacja merytoryczna dr n.med. Krzysztof Kamiński, Katedra i Klinika Położnictwa i Perinatologii UM w Lublinie

Piśmiennictwo:

Traczyk W. Z., Fizjologia człowieka w zarysie, 2014, Warszawa; 285-286

Wójtowicz A.,, Konflikt serologiczny a bezpieczeństwo ciąży, Diagnostyka dla Twojej ciąży, http://www.bezpiecznaciaza.diag.pl/component/content/article/9-eksperci-radza/27-konflikt-serologiczny-a-bezpieczenstwo-ciazy.html, (30.01.2016)

FMB/2016/2/KS/15